Miłość i HIV – dlaczego wsparcie partnera ma tak wielkie znaczenie
Dla wielu osób HIV to wciąż temat tabu – kojarzony z lękiem, stereotypami i nieaktualną wiedzą. Choć dzisiaj leczenie HIV jest na tyle skuteczne, że osoby żyjące z HIV żyją tak samo długo jak osoby niezakażone, nadal doświadczają one silnej stygmatyzacji – nie tylko ze strony otoczenia, ale także we własnych myślach, emocjach i relacjach. W takim kontekście wsparcie społeczne – a zwłaszcza wsparcie w związku – staje się nieocenionym zasobem. Chodzi nie tylko o praktyczną pomoc, ale o codzienne emocjonalne gesty: troskę, wysłuchanie, wspólne radzenie sobie z trudnościami. Badania pokazują, że kiedy wsparcie jest dostępne i wzajemne, obniża poziom stresu, zmniejsza wpływ stygmatyzacji i poprawia dobrostan – zarówno osoby chorej, jak i jej partnera. Mimo to, wciąż wiemy zaskakująco mało o tym, jak działa takie codzienne wsparcie w parach żyjących z HIV. Jak wciąż odczuwana stygma wpływa na jakość relacji? Czy osoby z HIV czują się uprawnione do szukania pomocy – nawet od najbliższych?
Aby odpowiedzieć na te oraz inne pytania w naszym nowym grancie OPUS 26 Narodowego Centrum Nauki pt. „Diadyczna wymiana wsparcia, dobrostan afektywny i stygmat HIV/AIDS: Codzienne badanie dzienniczkowe par romantycznych współtworzonych przez osoby żyjące z HIV” przyjrzymy się codziennemu funkcjonowaniu par romantycznych, w których co najmniej jeden z partnerów żyje z HIV. Skupimy się na tym, jak codzienna wymiana wsparcia społecznego – tego, które dajemy i tego, które otrzymujemy – wpływa na emocjonalny dobrostan oraz doświadczenia stygmatyzacji. Badanie będzie prowadzone metodą dzienniczkową – przez trzy tygodnie partnerzy będą codziennie i niezależnie wypełniać krótkie kwestionariusze online. To innowacyjne podejście pozwoli nam lepiej zrozumieć, jak wsparcie w praktyce – dzień po dniu – w realnych relacjach międzyludzkich obciążonych piętnem społecznym. Choroba przewlekła, taka jak HIV, dotyka nie tylko osoby zakażone, ale również ich bliskich. Właśnie dlatego tak ważne jest analizowanie procesów wsparcia w parze – jako dynamicznej, współtworzonej relacji.
Naszym celem nie jest tylko poznanie mechanizmów psychologicznych – ale także wzmocnienie widoczności i głosu osób żyjących z HIV w związkach. Chcemy pokazać, że życie z HIV to nie koniec intymności, miłości i wzajemnego wsparcia – a zrozumienie, akceptacja i jakościowa relacja mogą być skutecznym środkiem przeciwdziałającym skutkom stygmatyzacji. Projekt realizowany będzie we współpracy z organizacją Pozytywni w Tęczy, wspierającą osoby żyjące z HIV. Łącząc wiedzę naukową z działaniami społecznymi, chcemy przełamywać bariery, zwiększać świadomość i wzmacniać realne wsparcie.