Ucieleśniony potraumatyczny wzrost wśród osób zakażonych HIV
Zdecydowana większość badań z zakresu psychologii wskazuje, że doświadczenie traumy prowadzi głównie do negatywnych zmian w funkcjonowaniu psychicznym człowieka, z których najbardziej rozpowszechniony jest zaburzenie po stresie traumatycznym (PTSD). Niemniej jednak stosunkowo niedawno uwaga naukowców przesunęła się z jedynie negatywnych do paradoksalnie pozytywnych skutków doświadczenia zdarzeń traumatycznych, co ukształtowało nowy kierunek badań nad potraumatycznym wzrostem (post-traumatic growth, PTG). PTG opisuje pozytywne zmiany, jakie mogą nastąpić po przeżytych traumatycznych wydarzeniach, związane z większym docenieniem życia, poprawą relacji z innymi, nowymi możliwościami życiowymi, siłą osobistą i przemianami duchowymi. Jednak po ponad ćwierć wieku badań nad PTG na wiele pytań badawczych nadal nie ma satysfakcjonującej odpowiedzi. Jedno z nich dotyczy tego, czy PTG można kultywować poprzez interwencje psychospołeczne. Niestety do tej pory nie stworzono skutecznej interwencji promującej PTG. Mało jest też badań dotyczących PTG wśród pacjentów zmagających się z traumą towarzyszącą chorobie zagrażającej życiu. Wreszcie, ostatnie badania podkreślają znaczenie badania obrazu ciała w procesie PTG, który ukształtował nową linię badań dotyczącą tzw. ucieleśnionego wzrostu potraumatycznego(ang. corporeal post-traumatic growth; C-PTG).
W naszym najnowszym grancie SONATA BIS 14 Narodowego Centrum Nauki pt.„Od stygmatyzowanego ciała do ucieleśnionego potraumatycznego wzrostu: Międzynarodowe badanie porównawcze w schemacie mieszanym w celu promowania potraumatycznego wzrostu wśród osób żyjących z HIV” chcemy więc stworzyć pierwszą internetową interwencję promującą PTG wśród osób żyjących z HIV, która kładzie szczególny nacisk na wzmacnianie pozytywnego obrazu ciała i redukcję postrzeganej stygmatyzacji związanej z HIV/AIDS w mieszanym schemacie badawczym. Innymi słowy, oprócz ilościowej analizy zmiennych, do naszego badania zaprosimy też osoby żyjące z wirusem HIV, by podczas wywiadów jakościowych pomogli nam stworzyć tą interwencję. Co więcej, dziś stygmat HIV/AIDS jest głównym źródłem traumy wśród osób z HIV, choć jego poziom znacznie różni się w poszczególnych krajach na całym świecie (patrz tzw. strukturalny stygmatu HIV/AIDS). Dlatego nasz projekt będzie prowadzony w trzech krajach: Polsce, Irlandii i Stanach Zjednoczonych. Ponieważ większość badań dotyczących stygmatyzacji HIV/AIDS i PTG przeprowadzono dotychczas w USA, konieczne jest rozszerzenie badań o kolejne kraje, aby uzyskać pełny obraz potencjalnego wpływu stygmatyzacji na PTG wśród osób z HIV.
Szczególnie ważne jest porównanie w tym zakresie perspektywy europejskiej z amerykańską, jak również kontrastujących postaw społecznych wobec takich osób w dwóch krajach europejskich – Polsce, gdzie jest jeden z najwyższych poziomów stygmatyzacji HIV/AIDS oraz Irlandii, z jednym z najniższych wskaźników stygmatyzacji osób z HIV w Europie. Projekt realizowany będzie we współpracy z Uniwersytetem Warszawskim, Wake Forest University (USA) oraz Uniwersytetem Medycznym i Nauk o Zdrowiu w Dublinie, a także z organizacjami wspierającymi osoby żyjące z HIV w każdym kraju partnerskim. Dzięki tej współpracy projekt łączy wymiar naukowy z realnym zaangażowaniem społecznym.
W dłuższej perspektywie, badanie to może znacząco poszerzyć rozumienie, w jaki sposób interwencje psychologiczne – oparte na integracji ciała, emocji i relacji – mogą wspierać osoby zmagające się z długoterminowym doświadczeniem choroby przewlekłej i stygmatyzacją z tym związaną.